У 1874 годзе ў Парыжы прайшла першая выстава імпрэсіяністаў, свае працы прадставілі Клод Манэ, Агюст Рэнуар, Поль Сезанн і інш. Аднак мастакі сутыкнуліся з найпоўным неразуменнем аўдыторыі.

Гледачы прасілі вярнуць ім грошы за ўваход, а карціны параўноўвалі з шпалерамі. Журналіст Луі Леруа жорстка раскрытыкаваў экспазіцыю ў артыкуле «Выстава ўражаншчыкаў», або, інакш кажучы, «Выстава імпрэсіяністаў». Менавіта гэтае слова яны перавярнулі ў свой бок, на знак пратэсту. Больш за ўсіх дасталася Клоду Манэ і яго карціне “Уражанне. Узыходзячае сонца». Назва карціны («Impression») стала імем цэлага кірунку ў мастацтве.

Клод Моне «Впечатление. Восходящее солнце»

Клод Манэ "Уражанне. Узыходзячае сонца"

Чым карціна Манэ так шакавала народ?

  • У ёй адсутнічае кампазіцыя. Як бы смешна гэта не гучала, але часам карціну выпадкова вешалі уверх-нагамі, настолькі яна збівае з панталыку, пры гэтым карціна не губляе свайго жывапіснага балансу.
  • У ёй няма сюжэту. Карціна ў той час здавалася бессэнсоўнай, людзі не разумелі, на што глядзець. Імпрэсіяністы не зацыкліваліся на філасофіі, сімвалізме і сацыяльных тэмах. Яны імкнуліся перадаць імгненне: як сонца падае на водную роўнядзь, як змяняецца памер хваляў, як падаюць цені ад порта менавіта тут і цяпер.

Выдатным прыкладам нестабільнасці святла і цені з’яўляецца праца Клода Манэ «Руанскі сабор». Гэта серыя з 30 карцін, на якіх намаляваны адзін і той жа партал сабора ў розным асвятленні і часу дня. Гэтая серыя – цыкл гульні цені і святла, самая важная фішка імпрэсіяністаў, якая паказвае нестабільнасць свету.

Клод Моне "Руанский собор"

Клод Манэ "Руанскі сабор"

Задача мастака складалася ў тым, каб перадаць свой канкрэтны погляд на свет, не капіюючы яго, як гэта рабілі мінулыя майстры. Менавіта таму імпрэсіяністы аднымі з першых сталі пісаць на паветры, не дапрацозвая свае працы ў майстэрні.

Як раз у гэты час з’явіліся фарбы ў цюбіках, што адыграла ім на руку, дзякуй Джону Рэндзі і Уільяму Вінзору, а інакш мастакі дагэтуль насілі б фарбы ў свіным мачавым пузыры!

изобретение тюбиков для краски

Імпрэсіянізм можна смела назваць пачаткам сучаснасці ў мастацтве. Мастакі-імпрэсіяністы сталі першымі, хто пачаў адлюстроўваць свет менш статычным, бо ён нясталы. Яны першымі адмовіліся ад класічнай схемы ў кампазіцыі. Іх карціны можна параўнаць са стоп-кадрамі з фільмаў.

Калі зірнуць на графіку Латрэка, можна адчуць сябе гледачом кабарэ, які назірае за танцоркамі, удыхае пары абсэнту і цыгар. У карцінах Дэга, глядач – гэта матылёк, які пралятаў над сцэнай тэатра.

Што асабліва класна, так гэта тое, што імпрэсіяністы стварылі самую сапраўдную рэвалюцыю ў свеце мастацтва. Ніякіх Венер і Мадон. Прастытуткі і танцоркі. Качачкі і алені каля серабрыстага сажалцы? Не! Атрымайце пікнікі і карчму. Вось яна, паднаготная Парыжа! Навошта адлюстроўваць Венер, калі ёсць рэальнасць?

У той час было праведзена ўсяго толькі 8 выстаў імпрэсіяністаў! Але які вялікі ўклад яны ўнеслі ў свет мастацтва.

Эдгар Дега "Голубые танцовщицы"

Эдгар Дэга "Блакітныя танцоркі"

Цікавыя факты

  1. Пастаянным удзельнікам усіх васьмі выстаў быў Каміль Пісаро
  2. Каміль Пісаро быў першым мастаком-юдэем. Ён абыйшоў рэлігійныя забароны, ён ужо стварыў рэвалюцыю – адлюстроўваючы людзей.
  3. Адзінай жанчынай сярод імпрэсіяністаў была Берта Марызо. Яна любіла Эдуарда Манэ, але замуж выйшла за яго роднага брата.
  4. «Алімпія» Эдуарда Манэ – таксама нарабіла нямала шуму. Гледачоў настолькі абурыла гэтая праца, што прыйшлося прыставіць да карціны ахову, так як кожны спрабаваў плюнуць ці ўдарыць карціну.

Падагульнім. Асаблівасці імпрэсіянізму

  • Адсутнасць выразных контураў і дэталяў
  • Адмова ад змешвання фарбаў
  • Адсутнасць філасофіі, сімвалізму і сацыяльных тэм.
  • Дэмакратычны падыход да выбару сюжэту

Тавары па тэме